|
1990-1995 yılları arasında iki yabancı markalı sigara fabrikası
faaliyete geçti. Açılışında bütün devlet erkanı oradaydı. Bütün
“billboard”lar, gazeteler, dergiler, satış noktaları neredeyse her
yer sigara reklamı ile donatıldı. Bine varan araç, on bini aşan
personelle dağıtım ağı kuruldu. Tüketimi körüklemek için bedava
sigaralar dağıtıldı.Başta bayiler olmak üzere her yere promosyonlar
yağdırıldı. Tıp fakültesi mezuniyet balosunu Marlboro düzenledi.
Üniversitelerin özel günlerinin değişmez sponsoru sigara idi. “Camel
Trophy” - “Marlboro Adventure” gibi organizasyonlar sürekli gündemde
tutuldu. Bir çok gazeteci- televizyoncu tanıtım için başta Amerika
olmak üzere seyahatlere götürüldü. Çıkarılmak istenen kanun veto
edildi, sonra gündeme bile alınmayıp, bir dönem görüşülemeden kabul
oldu.
Patlama Yapan Sigara Tüketimi
1993 yılında yıllık tüketim 4.7 milyar paket / 22 Trilyon TL
1994 yılında yıllık tüketim 5.4 milyar paket / 61 Trilyon TL
1995 yılında yıllık tüketim 5.7 milyar paket / 95 Trilyon TL
2004 yılında günde 17 milyon doları sigaraya harcadık.
Sosyal Sonuçlar
5 yılda (11-19 yaş arası) 5 milyon genç sigaraya başladı.
Sigara içme yaşı 11′lere indi.
Sigara, son derece prestij kazandı, bilinç altlarına yerleşti.
Sigara içmek doğal bir davranış oldu. Hiçbir kapalı yerde, sigara
içen hiçbir kimseyi uyaramazdınız.
Savaşılması imkansız görünen sosyal ve ekonomik bir dev imajı
oluşturuldu.
Türkiye’de Sigaradan Ölümler
Peki sigaradan daha öncelikli sorun var mı? Bir toplumsal sorunu
neye göre sıralamalıyız. Şüphesiz ölçümüz insan hayatı ve sağlığına
verdiği zarar ölçü olarak alındığında: Hiçbir şey, sigara kadar
ülkemizde insanlarımıza zarar vermemektedir. Ölçümüz insan
hayatıdır.Her yıl ülkemizde 100.000 insanımızı erken yaşlarda
sigaraya kurban vermekteyiz eğer önlem alınmazsa önümüzdeki 20 yılda
bu sayı 250.000′e çıkacak.Her yıl ülkemizde 100 bin kişinin ölmesi
karşısında kılı kıpırdamayanlar var. Her yıl 100 bin kişi ne anlama
geliyor?Her gün 1 uçak düşüyor ve 300 kişi ölüyor.
Her yıl yüz bin nüfuslu bir şehrimize bir atom bombası atılıyor
Her gün içi dolu 6 otobüs uçuruma yuvarlanıyor kimse sağ kalmıyor.
Ülkemizde en çok ölüme sebep veren diğer toplumsal sorunlarla
karşılaştıracak olursak, sigarayı daha iyi tanıyabiliriz. Ülkemizde
sonucu ölüm olan toplumsal belli başlı diğer sorunlarla
karşılaştırılacak olunursa :
Bilinen terör yılda 2-3 bin insanımızın
Trafik terörü yılda 6-7 bin insanımızın
Sigara terörü yılda 100 bin insanımızın hayatına mal olmaktadır.
Sigaranın yol açtığı ölümler; trafik, terör, iş kazaları vb. tüm
ölümlerin toplamından beş kat daha fazladır.
|